0Không phải ai cũng có một mảnh vườn sau nhà. Nhưng một ban công nhỏ, một bậu cửa đủ sáng hay khoảng hiên đón nắng cũng có thể dành chỗ cho vài nhánh rau thơm. Mỗi lần nấu canh, bước ra hái ít lá rồi quay vào bếp, tự nhiên thấy bữa cơm gần mình hơn.
Bắt đầu ít thôi. Một chậu húng quế hoặc một chậu hành lá thường dễ chăm hơn cả một hàng chậu mua về trong lúc hào hứng. Mình có thời gian nhìn cây, cây cũng có thời gian quen với góc nhà mới.
Chọn chỗ ở trước, chọn cây sau
Quan sát nắng trong vài ngày rồi mới đặt chậu. Nhiều loại rau thơm cần vài giờ nắng mỗi ngày, nhưng cây non có thể bị cháy lá dưới nắng chiều gay gắt. Một nơi có nắng sáng, thoáng gió và tiện lấy nước thường là khởi đầu dễ chịu.
Chọn chậu có lỗ thoát nước. Đất nên tơi, giữ được chút ẩm nhưng không bí; có thể dùng giá thể trồng rau bán sẵn, trộn thêm phân hữu cơ đã hoai theo hướng dẫn của sản phẩm. Đừng lấp kín lỗ chậu hoặc để đáy chậu ngâm lâu trong đĩa nước.
Trồng vừa tay, đừng chen chúc
Với người mới, cây giống khỏe giúp mình đỡ sốt ruột hơn gieo hạt. Đặt cây ở độ sâu gần bằng bầu cũ, lấp đất nhẹ rồi tưới vừa đủ ẩm. Nếu gieo hạt, làm theo độ sâu và khoảng cách ghi trên gói; hạt nhỏ không thích một lớp đất phủ quá dày.
Húng quế, tía tô và hành lá có thể trồng thành từng chậu riêng để dễ điều chỉnh nước. Bạc hà thường lan khỏe, nên dành riêng một chậu thay vì để chen với những cây nhỏ hơn.
Tưới bằng cách nhìn đất
Đừng tưới chỉ vì đồng hồ báo đã đến giờ. Chạm tay vào lớp đất mặt: còn ẩm thì chờ, se khô thì tưới từ từ vào gốc cho nước thoát được xuống dưới. Lá vàng, cây rũ có thể do nhiều nguyên nhân; hãy kiểm tra độ ẩm và lỗ thoát nước trước khi nghĩ rằng cây cần thêm phân.
Buổi sáng là lúc thuận tiện để tưới và nhìn mặt dưới lá. Nếu thấy sâu, có thể bắt bằng tay hoặc bỏ phần lá bị hại khi số lượng còn ít. Không tự pha các dung dịch đậm đặc rồi phun lên rau ăn sống.
Hái một ít, để cây còn lớn
Khi cây đã khỏe, dùng kéo sạch cắt phần ngọn phía trên một cặp lá, chừa lại đủ tán. Đừng vặt trụi cả chậu chỉ cho một bữa. Rau hái về vẫn cần rửa kỹ bằng nước sạch trước khi dùng.
Có thể chậu đầu tiên chưa đẹp. Có lá bị sâu, có hôm mình tưới quá tay. Không sao. Một chậu rau thơm trước hết là dịp tập quan sát: mỗi sáng cúi xuống một chút, chạm vào đất một chút, rồi mang mùi xanh ấy vào căn bếp.
Ghi lại một điều nhỏ. Ngày mai, mình lại ra vườn.